10. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 3 Soruları ve Cevapları

Bir grup öğrenci, karanlıkta çimlenen fasulye tohumlarından her ölçümde aynı sayıda alıp kurutarak kuru kütlelerini ölçüyor. Bu sırada fidelerin boyu uzuyor.

a) Fideler büyüdüğü hâlde kuru kütlenin neden azaldığını açıklayınız.

b) Çimlenen tohumda açığa çıkan enerjinin hangi olaylarda kullanıldığına iki örnek veriniz.

c) Fideler yaprak oluşturup aydınlık ortama alınırsa kuru kütledeki değişimin nasıl olmasını beklersiniz? Gerekçesiyle yazınız.

Bir araştırmacı, laboratuvarda yaşatılan hücrelerin ATP üretimini durduran bir madde kullanıyor. Hücrelerin ortamında glikoz bulunmaya devam ettiği hâlde bir süre sonra hücrelerin yaşamsal etkinlikleri duruyor.

a) ATP üretimi durduğunda hücrede aksayacak üç yaşamsal olayı yazınız.

b) Ortamda glikoz bulunmasına rağmen hücrenin neden yaşamını sürdüremediğini açıklayınız.

c) Bu durumdan hareketle canlıların neden sürekli enerjiye ihtiyaç duyduğunu sorgulayarak kısa bir sonuç yazınız.

Bir öğrenci aynı sıcaklıkta, içinde eşit miktarda sodyum bikarbonat çözülmüş su bulunan üç beherle aşağıdaki deneyi yapıyor. Sodyum bikarbonat suya karbon dioksit sağlamaktadır. Kabarcıklar 5 dakika boyunca sayılıyor.

a) A ve B beherlerinin karşılaştırılmasında bağımsız değişkeni, bağımlı değişkeni ve iki sabit tutulan değişkeni yazınız.

b) C beherinin deneydeki görevini açıklayınız.

c) Çıkan gazın oksijen olduğunu nasıl sınarsınız? Beklenen sonucu yazınız.

d) Deneyden fotosentezle ilgili ulaşılabilecek sonucu yazınız.

İneklerde midenin dört bölmesi vardır: işkembe, börkenek, kırkbayır ve şirden. İnek, otları az çiğneyerek yutar; daha sonra besini ağzına getirip yeniden çiğner.

a) İneğin yuttuğu otun mide bölmelerinden geçiş yolunu, ağza geri dönüşünü de göstererek sıralayınız.

b) Hayvanların çoğu selülozu sindiren enzimi üretemez. İneğin otların selülozundan nasıl yararlandığını açıklayınız.

c) İneğin işkembesindeki mikroorganizma sayısı hastalık nedeniyle büyük ölçüde azalırsa beslenmesi nasıl etkilenir? Gerekçesiyle yazınız.

d) Otçul memelilerin bağırsağının benzer büyüklükteki etçillere göre görece uzun olmasının nedenini yazınız.

Aşağıdaki canlılardaki besin sindirimi ile ilgili bilgiler verilmiştir.

a) Bu canlıları hücre içi sindirim, hücre dışı sindirim ve her ikisini yapanlar olarak sınıflandırınız.

b) Sınıflandırmada kullandığınız ölçütü bir cümleyle yazınız.

c) Hücre dışı sindirimin canlıya sağladığı bir üstünlüğü, hücre içi sindirimle karşılaştırarak açıklayınız.

Üç canlının sindirim yapıları aşağıda verilmiştir.

a) Bu canlıları sindirim yapılarının açıklık sayısına göre gruplayınız. Her grupta besin ve atığın yolunu karşılaştırınız.

b) İki açıklıklı sindirim kanalının tek açıklıklı yapıya göre sağladığı iki üstünlüğü yazınız.

c) Dişleri olmayan güvercinin sert tohumları nasıl sindirebildiğini kursak ve taşlığın görevleriyle açıklayınız.