10. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 3 Soruları ve Cevapları

Aşağıda dört kişinin bir bilgiyi nasıl edindiği anlatılmıştır.

a) Her kişinin başvurduğu bilgi kaynağını İslam düşüncesindeki kaynaklara göre belirleyiniz.

b) Akıl ve vahyin bilgi edinmede birbirini nasıl tamamladığını bir örnekle açıklayınız.

c) Bu kaynaklardan yalnızca birine dayanmanın insana neden yetmeyeceğini yazınız.

Aşağıda Kur’an-ı Kerim’den iki ayetin anlamı verilmiştir.

“O’nun benzeri hiçbir şey yoktur.” (Şura suresi, 11. ayetten)

“Biz ona şah damarından daha yakınız.” (Kaf suresi, 16. ayetten)

a) Birinci ayetin Allah ile yaratılmışlar arasındaki farkı nasıl ortaya koyduğunu açıklayınız.

b) İkinci ayetin Allah’ın insanla ilişkisini nasıl anlattığını yazınız.

c) Bu iki ayeti birlikte düşündüğünüzde Allah-âlem ilişkisi hakkında nasıl bir sonuca ulaşırsınız?

d) Bu inancın bir kişinin günlük davranışlarına yansıyabileceği bir örnek veriniz.

Bir öğrenci doğadaki şu olayları not ediyor: Gece ile gündüzün belirli bir düzenle birbirini izlemesi, mevsimlerin sırayla gelmesi, suyun buharlaşıp yağış olarak yeryüzüne dönmesi.

Öğrenci bu notların yanına şu ayetin anlamını yazıyor: “Biz her şeyi bir ölçüye göre yarattık.” (Kamer suresi, 49. ayet)

a) Öğrencinin gözlemleri ile ayet arasında nasıl bir bağ vardır? Açıklayınız.

b) Âlemdeki bu düzenli işleyişi ifade eden “sünnetullah” kavramını açıklayınız.

c) Doğadaki bu düzenin insanın sorumluluğu açısından taşıdığı bir anlamı örnekle yazınız.

Sınıf tartışmasında Can şöyle diyor: “Bilim insanları doğa yasalarını buldukça yaratıcıya inanmaya gerek kalmaz.” Elif ise şu yanıtı veriyor: “Yasayı keşfetmek, yasayı var etmek demek değildir.”

a) Elif’in sözünü, âlemdeki yasaların kaynağı konusunda İslam’ın bakışıyla açıklayınız.

b) Bilim insanının yaptığı işi Allah-âlem ilişkisi çerçevesinde değerlendiriniz.

c) “Bilimsel açıklama” ile “yaratılışın anlamına ilişkin dinî açıklama”nın birbirinin yerine geçmesi gerekmediğini yağmurun oluşumu örneğiyle gösteriniz.

Aşağıda iki ayetin anlamı verilmiştir.

“Hakkında bilgin olmayan şeyin ardına düşme. Çünkü kulak, göz ve kalp, bunların hepsi ondan sorumludur.” (İsra suresi, 36. ayet)

“De ki: Sizi yaratan, size kulaklar, gözler ve kalpler veren O’dur. Ne kadar az şükrediyorsunuz!” (Mülk suresi, 23. ayet)

Selin, kaynağı belli olmayan bir sosyal medya paylaşımında bir arkadaşı hakkında olumsuz bir iddia görüyor ve paylaşımı başkalarına göndermeyi düşünüyor.

a) İki ayetin kulak, göz ve kalp konusundaki ortak mesajını açıklayınız.

b) Selin’in nasıl davranması gerektiğini İsra suresi 36. ayete dayanarak yazınız.

c) Bazı meallerde “kalp” yerine “gönül” sözcüğünün kullanıldığı görülür. Bir ayetin mesajını doğru anlamak için neden birden fazla meale başvurmak yararlıdır? Açıklayınız.

Bir öğrenci defterine şu üç gözlemi yazıyor:

Gözlem 1: Çevremde gördüğüm varlıkların hepsi sonradan oluşuyor, değişiyor ve sona eriyor.

Gözlem 2: Dünya’nın atmosferi, suyu ve Güneş’e uzaklığı canlıların yaşamasına uygun bir uyum içinde.

Gözlem 3: İnsanlar farklı kültürlerde yaşasalar da içlerinde bir yaratıcıya yönelme duygusu taşıyabiliyor.

a) Bu gözlemleri Allah’ın varlığının delillerinden hangileriyle ilişkilendirebilirsiniz? Her biri için delilin adını yazınız.

b) 1. ve 2. gözlemlerin delil olarak nasıl bir akıl yürütmeye dayandığını kısaca açıklayınız.

c) Kendi çevrenizden 2. gözlemdeki delile uygun yeni bir örnek yazınız.