10. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 2 Soruları ve Cevapları
Senaryo 2 · 6 açık uçlu soru · 40 dakika · 100 puan
-
Soru 117 puan
Bir öğrenci laboratuvarda dört işlem yapıp gözlemlerini aşağıya yazmıştır.
İşlem Yapılan Gözlem 1 Çinko parçası seyreltik hidroklorik asit çözeltisine atıldı. Gaz kabarcıkları çıktı, tüp ısındı, çinko zamanla küçüldü. 2 Saf su ısıtılarak kaynatıldı. Gaz kabarcıkları çıktı, oluşan buhar soğuk yüzeyde yeniden suya dönüştü. 3 Renksiz gümüş nitrat ve sodyum klorür çözeltileri karıştırıldı. Beyaz, suda çözünmeyen bir katı oluştu. 4 Şeker suya katılıp karıştırıldı. Şeker gözden kayboldu; su buharlaştırılınca şeker geri elde edildi. a) Hangi işlemlerde kimyasal değişim olduğunu belirleyiniz ve her biri için gözlemsel kanıtı yazınız.
b) 1. ve 2. işlemlerde de kabarcık görülmesine rağmen sonuçların neden farklı yorumlandığını açıklayınız.
c) Bir gözlemin kimyasal değişim kanıtı sayılması için neye bakılması gerektiğini bir cümleyle yazınız.
-
Soru 217 puan
Etanolle çalışan bir ispirto ocağı yakılıyor. Aşağıdaki gözlemler kaydediliyor:
Gözlem 1: Alevin üzerine ters tutulan soğuk ve kuru beherin iç yüzeyinde su damlacıkları oluşuyor.
Gözlem 2: Bu beherde toplanan gaz, içine kireç suyu konup çalkalanınca kireç suyunu bulandırıyor.
Gözlem 3: Ocağın yanındaki termometrenin gösterdiği sıcaklık artıyor.
Gözlem 4: Alevin üzeri metal kapakla kapatılınca alev kısa sürede sönüyor.
Tepkime denklemi: C2H5OH + 3O2 → 2CO2 + 3H2O
a) Her gözlemin denklemdeki hangi maddeye veya tepkimenin hangi özelliğine kanıt olduğunu yazınız.
b) Tepkimenin türünü gözlemlerle gerekçelendiriniz.
c) Tepkimenin devam etmesi için gereken koşulu 4. gözlemden hareketle açıklayınız.
-
Soru 317 puan
Aşağıda dört tepkimenin denklemi ve deney sırasında yapılan gözlemler verilmiştir.
Deney Denklem Gözlem A 2Mg + O2 → 2MgO Magnezyum şerit parlak beyaz ışıkla yandı, beyaz toz kaldı. B CaCO3 → CaO + CO2 Kuvvetli ısıtılan katının kütlesi azaldı, çıkan gaz kireç suyunu bulandırdı. C AgNO3 + NaCl → AgCl + NaNO3 İki renksiz çözelti karıştırılınca beyaz katı oluştu. D HCl + NaOH → NaCl + H2O Çözelti ısındı, ortama eklenen indikatörün rengi değişti. a) Her deneyin tepkime türünü yazınız.
b) Her tür için, denklem ve gözlemin hangi özelliğinin bu sonuca götürdüğünü açıklayınız.
c) A tepkimesinin birden fazla türe girebileceğini gerekçesiyle gösteriniz.
-
Soru 417 puan
Bir öğrenci “Kütlesi büyük olan örnekte her zaman daha çok tanecik vardır.” iddiasını sınamak istiyor. Üç saf madde örneğinin kütleleri aşağıda verilmiştir.
Örnek Kütle (g) Molar kütle (g/mol) Bakır (Cu) 128 64 Karbon dioksit (CO2) 11 44 Hidrojen (H2) 10 2 (1 mol = 6,02 × 1023 tanecik)
a) Her örneğin mol sayısını ve tanecik sayısını bulunuz.
b) Örnekleri tanecik sayısına göre büyükten küçüğe sıralayınız.
c) Bulgularınızla iddiayı değerlendiriniz. Tanecik sayısını karşılaştırmak için hangi niceliğe bakılması gerektiğini yazınız.
-
Soru 516 puan
Saf alüminyum ve saf bakır örnekleri aşağıdaki bilgilerle karşılaştırılacaktır.
Metal Yoğunluk (g/cm3) Molar kütle (g/mol) Alüminyum 2,7 27 Bakır 9,0 64 (Yoğunluklar yuvarlatılmıştır. 1 mol = 6,02 × 1023 tanecik)
a) Hacimleri 10 cm3 olan iki metal örneğindeki atom sayılarını karşılaştırınız.
b) Kütleleri 54 g olan iki metal örneğindeki mol sayılarını karşılaştırınız.
c) Bu iki karşılaştırmadan hareketle “eşit kütlede” ve “eşit hacimde” atom sayısının hangi niceliklere bağlı olduğuna dair genel bir sonuç yazınız.
-
Soru 616 puan
Aşağıda iki saf sıvıya ait ölçümler verilmiştir.
Sıvı Hacim (mL) Yoğunluk (g/mL) Molar kütle (g/mol) Su (H2O) 90 1,0 18 Etanol (C2H5OH) 115 0,80 46 a) Kütle = yoğunluk × hacim ve mol sayısı = kütle / molar kütle ilişkilerinden yola çıkarak her sıvının mol sayısını bulunuz.
b) “Hacmi büyük olan sıvıda daha çok molekül vardır.” ifadesini hesaplarınıza göre değerlendiriniz.
c) Bir su molekülünde 3, bir etanol molekülünde 9 atom bulunduğuna göre hangi örnekte toplam atom sayısının daha fazla olduğunu mol cinsinden gösteriniz.
Sonucun
Öğrenme çıktılarına göre
Bu kâğıt, MEB 10. Sınıf Kimya Konu Soru Dağılım Tablosu (2026-2027, 1. Dönem) içindeki konu soru dağılımına göre hazırlanmış özgün bir örnektir; gerçek sınav sorusu değildir.