11. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 1 Soruları ve Cevapları

Aşağıdaki durum örnek amacıyla kurgulanmıştır.

Bir ilçenin içinden geçen dere yatağı son otuz yılda daraltılmış, dere boyundaki taşkın alanına konutlar yapılmıştır. Çevredeki yamaçlarda orman alanı azalmıştır. Kısa sürede düşen yoğun yağışlarda artık sık sık sel görülmektedir.

a) Sel sorununun doğal ve beşerî nedenlerini nedensel bir zincir olarak yazınız.

b) Aşağıdaki coğrafya alanlarının bu soruna nasıl katkı sağlayacağını birer cümleyle yazınız: klimatoloji, jeomorfoloji, hidrografya, yerleşme coğrafyası.

c) Bu katkıları birleştirerek ilçe için bütüncül bir çözüm önerisi yazınız.

ç) Coğrafyanın bu sorunda inşaat mühendisliği gibi bir meslekten farklı olarak ne kattığını açıklayınız.

Bir belediye, web tabanlı CBS uygulamasında afet toplanma alanlarını incelemektedir. Mahalle katmanının öz nitelik tablosu aşağıdadır. Tablodaki veriler örnek amacıyla kurgulanmıştır.

a) "Nüfus > 50 000 VE Toplanma alanı sayısı < 10" sorgusunun sonucunda seçilecek mahalleleri yazınız.

b) Bir toplanma alanına düşen kişi sayısını her mahalle için hesaplayınız. En öncelikli iki mahalleyi belirleyiniz.

c) a ve b şıklarının sonuçlarını karşılaştırarak sorgu ölçütleri hakkında bir çıkarım yapınız.

ç) Bu verilerle web tabanlı CBS'de harita oluşturmak için izlenecek adımları katman ve sembol kavramlarını kullanarak yazınız. Haritada bireylerin ev adresinin gösterilmesinin neden uygun olmadığını açıklayınız.

Bir öğrenci şu su kaynaklarını sınıflandıracaktır: Kızılırmak, Van Gölü, Antarktika buzulları, Konya Ovası yer altı suları, Akdeniz, Keban Baraj Gölü.

a) Su kaynaklarını sınıflandırmak için bulunduğu yer ve fiziksel-kimyasal özellik başlıklarına uygun iki ölçüt belirleyiniz.

b) Bu ölçütlere göre kaynakları tasnif ediniz ve her gruba etiket veriniz.

c) Keban Baraj Gölü'nün doğal göllerden hangi yönüyle farklı bir etiket gerektirdiğini açıklayınız.

ç) Yeryüzündeki suların büyük bölümü tuzludur. Tatlı suların bile tamamının kullanılamamasının nedenini Antarktika örneğiyle açıklayınız.

Aşağıdaki bilgileri inceleyiniz.

a) 1. ve 2. bilgilere göre sınıraşan su ile sınır oluşturan su kavramlarını açıklayınız. Bu suların neden uluslararası görüşme gerektirdiğini yazınız.

b) 3. bilgiyi ekonomik etki açısından çözümleyiniz.

c) 4. bilgiyi çevresel ve sosyokültürel etki açısından sorgulayınız. Sorgulama için sorulabilecek bir soru yazınız.

ç) 5. bilginin politik ve toplumsal önemini açıklayınız.

Uydu görüntülerinden aşağıdaki yerleşme özellikleri belirlenmiştir.

a) Her alan için mekânsal deseni rassal (dağınık), kümelenme veya düzenli olarak belirleyiniz.

b) Doğu Karadeniz, İç Anadolu ve Nil Vadisi desenlerini etkileyen coğrafi koşulları açıklayınız.

c) Doğu Karadeniz kıyısından İç Anadolu'ya giderken yerleşme deseninde nasıl bir geçiş beklendiğini gerekçesiyle yazınız.

ç) ABD Büyük Ovaları'ndaki desenin diğerlerinden temel farkını doğal ve beşerî etkenlerle karşılaştırınız.

K kenti için yapılan bir araştırmada hizmetlerden yararlananların geldiği yerler yüzde olarak belirlenmiştir. Veriler örnek amacıyla kurgulanmıştır.

a) K kentinin etki alanını araştırmak için iki araştırma sorusu yazınız.

b) Tablodaki hizmetleri en büyük paya göre yerel, bölgesel ve küresel etki alanı olarak düzenleyiniz.

c) Üniversite ve mobilya fabrikalarının etki alanının neden daha geniş olduğunu ulaşım, ekonomik ve sosyal etkenlerle çözümleyiniz.

ç) Tablodan K kentinin etki alanı hakkında bir çıkarım yapınız. Yeni bir havalimanının bu etki alanını nasıl değiştirebileceğini yazınız.