11. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 4 Soruları ve Cevapları

Bir öğretmen tahtaya üç kavram yazıyor: kader, kaza, Allah'ın evrende koyduğu yasalar (sünnetullah). Öğrencilerden bu kavramları ilişkilendirmelerini istiyor. Bir öğrenci şu örneği veriyor: “Suyun belirli bir sıcaklıkta kaynaması, tohumun uygun koşulda filizlenmesi, ateşin yakması hep belli bir düzene göre olur.”

a) Kader ve kaza kavramlarını tanımlayarak aralarındaki ilişkiyi açıklayınız.

b) Öğrencinin örneğini kader inancıyla ilişkilendiriniz.

c) Evrendeki bu düzeni bilmenin, insanın günlük hayattaki davranışlarına etkisini bir örnekle açıklayınız.

Aşağıda kaderle ilişkili kavramlara dair dört durum verilmiştir.

a) Her durumu ecel, rızık, tevekkül, hidayet kavramlarından biriyle eşleştiriniz.

b) Eşleştirdiğiniz kavramların her birini kendi cümlelerinizle tanımlayınız.

c) 1. durumu dikkate alarak tevekkül ile tembellik arasındaki farkı açıklayınız.

Hız sınırını aşarak kırmızı ışıkta geçen bir sürücü kazaya neden oluyor. Sürücü “Kaderimde varmış, elimden bir şey gelmezdi.” diyor.

a) Sürücünün bu sözünü akıl, irade ve sorumluluk kavramlarını kullanarak eleştirel biçimde değerlendiriniz.

b) İslam inancına göre insanın iradesi ile yaptığı seçimlerin sonucu arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

c) Bu örnekten hareketle “kader inancı, insanın sorumluluğunu ortadan kaldırmaz” yargısını destekleyen iki gerekçe yazınız.

Aşağıda üç kişinin durumu verilmiştir.

a) İslam dinine göre kişinin dinî bakımdan sorumlu tutulmasının temel şartlarını yazınız.

b) Bu şartları üç kişi üzerinde uygulayarak her birinin dinî sorumluluğunu gerekçesiyle değerlendiriniz.

c) “Akıl ve irade yoksa sorumluluk da yoktur.” yargısının neden adaletin gereği olduğunu tartışınız.

Bir genç şunları söylüyor: “Sosyal medyada bana hep aynı içerikler gösteriliyor. Saatlerimi orada geçiriyorum, derslerimi aksatıyorum. Bu benim suçum değil, beni uygulamanın algoritması yönlendiriyor.”

a) Gencin sözlerinde doğru olabilecek bir noktayı ve hatalı olduğunu düşündüğünüz bir noktayı belirtiniz.

b) Dış etkilerin irade üzerindeki etkisi ile iradenin ortadan kalkması arasındaki farkı açıklayınız.

c) Gencin akıl ve iradesini kullanarak sorumluluğunu yerine getirmesi için atabileceği iki somut adım öneriniz.

Bakara suresinin 286. ayetinin başlangıcının anlamını özetleyen, farklı sözcüklerle yazılmış iki ifade aşağıdadır.

I. Allah hiç kimseyi gücünün yetmediği bir şeyle yükümlü kılmaz. Herkesin yaptığı iyilik kendi yararına, kötülük de kendi zararınadır.

II. Allah, kişiye ancak kaldırabileceği kadar sorumluluk verir. Kazandığı iyiliğin de işlediği kötülüğün de karşılığı kendisinedir.

a) İki ifadede ortak olan iki mesajı yazınız.

b) Bir ayetin anlamını araştırırken birden çok meale başvurmanın yararını bu iki ifadeden hareketle açıklayınız.

c) Ayetin ilk mesajını, oruç tutamayacak kadar hasta olan bir kişinin durumuyla ilişkilendiriniz.