11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 3 Soruları ve Cevapları

Aşağıdaki özgün Karagöz oyunu parçasını okuyunuz.

Hacivat: Karagöz'üm, mahalle adına makama bir dilekçe vereceğiz. İmzanı isterim.

Karagöz: Dil ekçe mi? Benim dilim zaten ekşi, daha neyini ekeceksin?

Hacivat: Dil ekmek değil efendim, derdini kâğıda döküp makama sunmak!

Karagöz: Ben derdimi kâğıda dökersem mürekkep yetmez be! Üç aydır kirayı veremiyorum; ev sahibi kapıda, bakkal köşede, ben ortada!

Hacivat: Aman Karagöz'üm, sabır selamettir.

Karagöz: Sabrı bakkala götürdüm, karşılığında bir somun bile vermedi!

a) Karagöz'ün “Dil ekçe mi?” sözündeki yanlış anlamayı ve bunun metne kattığı anlamı açıklayınız.

b) Son iki konuşmaya göre Hacivat ile Karagöz'ün sorunlara bakışını karşılaştırınız.

c) Metnin gülmece yoluyla dile getirdiği toplumsal sorunu metinden kanıt göstererek yazınız.

Aşağıdaki özgün mektubu okuyunuz.

Sevgili kardeşim,

Evin bahçesindeki erik ağacı bu yıl erken çiçek açtı. Annem her sabah çayını ağacın altında içiyor, senin sandalyeni de hâlâ yerinden kaldırmıyor. Babam “Yurtta rahattır o.” deyip konuyu değiştiriyor ama her akşam telefonu eline alıp bir süre bakıyor, sonra yine bırakıyor. Ben de senin defterlerini tozlanmasın diye bir kutuya koydum. Kim bilir, belki bir hafta sonu gelir de kendi elinle açarsın.

Sevgiyle,

Ablan

a) Mektubun açıkça söylenmeyen asıl isteğini yazınız ve metinden iki kanıt gösteriniz.

b) Babanın telefonu eline alıp bırakmasının anlamını yorumlayınız.

c) Mektubun yazarının doğrudan “Seni özledik, gel.” demek yerine bu anlatımı seçmesinin etkisini açıklayınız.

Aşağıdaki özgün parçayı okuyunuz.

Hacivat: Efendim, bu fakir sizinle biraz hasbıhâl etmek arzusundayım.

Karagöz: Has bal mı? Nereden buldun, bir kavanoz da bana ayır!

Hacivat: Bal değil Karagöz'üm, hasbıhâl; yani dertleşmek, sohbet eylemek.

Karagöz: Öyle söylesene be! Ben de kahvaltıya çağırıyorsun sandım.

a) Bu parça Karagöz oyununun hangi bölümüne aittir? Gerekçesini yazınız.

b) Hacivat ve Karagöz'ün dil kullanımlarını örnekle karşılaştırınız. Bu farkın iki tipin toplumsal özelliklerini nasıl yansıttığını açıklayınız.

c) Parçadaki gülmecenin hangi yolla oluşturulduğunu belirtiniz.

Bir öğrencinin yazdığı aşağıdaki özgün dilekçeyi okuyunuz.

Gülbahçe Anadolu Lisesi Müdürlüğüne

Okulumuzun kütüphanesi hafta içi yalnızca öğle arasında açık olduğu için ders çıkışında kitap alamıyoruz. Bu durum arkadaşlarımı da beni de çok kızdırıyor, artık yeter! Kütüphanenin hafta içi saat 17.00'ye kadar açık tutulmasını istiyorum.

Gereğini bilgilerinize arz ederim.

Elif Kara

a) Dilekçenin konu, gerekçe ve istek bölümlerini metinden göstererek açıklayınız.

b) Dilekçenin biçim açısından iki eksiğini yazınız.

c) Dil ve üslup açısından dilekçeye uymayan bölümü belirleyiniz ve bu bölümü uygun biçimde yeniden yazınız.

d) Dilekçeyi bir arkadaşa yazılmış mektuptan ayıran iki özelliği yazınız.

Bir öğrenci, derste okunan bir Karagöz oyunu ile bir mektup için okuma günlüğüne şunları yazmıştır:

“Karagöz oyununu hızlıca bir kez okudum. Anlamadığım eski sözcüklerin üstünden atladım, zaten gülünçtü. Mektubu okurken yazanın kime ve neden yazdığını düşünmedim, sadece olayları özetledim. Okuduktan sonra arkadaşımla konuşunca Karagöz'ün kira derdinden söz ettiğini ve mektupta aslında bir özlem anlatıldığını fark ettim. Bir dahaki sefere yine aynı şekilde okurum, çünkü çabuk bitiyor.”

a) Öğrencinin okuma sürecinde işe yarayan bir davranışını belirleyiniz ve nedenini açıklayınız.

b) Süreçteki iki eksikliği belirleyiniz ve bu eksikliklerin anlama etkisini yazınız.

c) Öğrenciye bir sonraki okuması için metin türüne uygun iki somut okuma önerisi yazınız.

Bir öğrencinin öğretmenine gönderdiği e-posta aşağıdadır.

Konu: (boş bırakılmış)

slm hocam ben 11-B den Ayşe. yarınki sunum için dosya yı ekledim ama açılmassa bana yazarmısınız? Birde sunum süresi kaç dakka öğrenmek istiyorum!!! tşk

a) E-postadaki yazım ve noktalama yanlışlarından dördünü doğrusuyla birlikte yazınız.

b) E-postanın biçim ve nezaket kuralları bakımından iki eksiğini belirtiniz.

c) E-postayı konu satırıyla birlikte kurallara uygun biçimde yeniden yazınız.