Eğitim Kovanı

5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 4 Soruları ve Cevapları

Senaryo 4 · 6 açık uçlu soru · 40 dakika · 100 puan

  1. Soru 117 puan

    Bir öğrenci Ay'ın hareketleriyle ilgili şu verileri kaydetmiştir.

    HareketTamamlanma süresi
    Ay'ın kendi ekseni etrafında dönmesiYaklaşık 27,3 gün
    Ay'ın Dünya etrafında dolanmasıYaklaşık 27,3 gün

    Aylin “Dünya'dan Ay'ın hep aynı yüzünü görüyoruz. Demek ki Ay kendi etrafında hiç dönmüyor.” demiştir.

    a) Aylin'in çıkarımı doğru mudur? Tablodaki verileri kullanarak açıklayınız.

    b) Dönme ve dolanma hareketlerinin farkını Ay örneğiyle açıklayınız.

    c) Bir sınıf arkadaşınızla bu durumu nasıl canlandırabileceğinizi kısaca anlatınız.

  2. Soru 217 puan

    Bir öğrenci, kaynaklardan Ay ile ilgili aşağıdaki verileri toplamıştır.

    ÖzellikAy
    Hava (atmosfer)Yok denecek kadar az
    Yüzey sıcaklığıGündüz yaklaşık 120 °C, gece yaklaşık −170 °C
    YüzeyToz ve kayalarla kaplı, çok sayıda krater var
    SuYüzeyde sıvı su yok, güneş görmeyen bazı kraterlerde buz belirlenmiş
    IşıkKendi ışığı yok

    a) Astronotların Ay'da özel giysi kullanmak zorunda olmasının iki nedenini tablodaki verilere dayanarak yazınız.

    b) Astronotların Ay yüzeyindeki ayak izlerinin çok uzun süre bozulmadan kalabilmesinin nedenini verilerden çıkarım yaparak açıklayınız.

    c) Ay kendi ışığını üretmediği hâlde geceleri neden parlak görünür?

  3. Soru 317 puan

    Sınıfta üç öğrenci Güneş, Dünya ve Ay'ı canlandırmaktadır. Öğretmen hareketleri izlemiş ve şu notu almıştır:

    ÖğrenciYaptığı hareket
    GüneşOrtada duruyor, kendi çevresinde dönüyor.
    DünyaGüneş'in çevresinde dolanıyor, kendi çevresinde dönüyor.
    AyDünya'dan bağımsız olarak Güneş'in çevresinde ayrı bir çemberde dolanıyor.

    a) Canlandırmadaki hatayı belirleyiniz.

    b) Modelin doğru olması için Ay rolündeki öğrencinin nasıl hareket etmesi gerektiğini açıklayınız.

    c) Dünya'nın kendi etrafındaki dönme, Güneş etrafındaki dolanma ve Ay'ın Dünya etrafındaki dolanma hareketlerinin yaklaşık sürelerini yazınız.

  4. Soru 417 puan

    Bir grup, Güneş, Dünya ve Ay'ın büyüklüklerini gösteren bir model hazırlayacaktır. Araştırmada şu bilgileri bulmuştur: Güneş'in çapı Dünya'nın çapının yaklaşık 109 katıdır. Dünya'nın çapı ise Ay'ın çapının yaklaşık 4 katıdır.

    Gruptaki bir öğrenci şu modeli önermiştir: Güneş için çapı 24 cm olan top, Dünya için çapı 7 cm olan top, Ay için çapı 2 cm olan misket.

    a) Güneş, Dünya ve Ay'ı hacimlerine göre büyükten küçüğe sıralayınız.

    b) Önerilen modelin hangi bölümü bilimsel verilere uymamaktadır? Nedenini açıklayınız.

    c) Dünya için çapı 4 cm olan bir top kullanılırsa Ay ve Güneş modellerinin çapı yaklaşık kaç cm olmalıdır? İşleminizi gösteriniz.

  5. Soru 516 puan

    Bir öğrenci basit bir dinamometreye farklı cisimler asarak yayın uzamasını kaydetmiştir.

    Dinamometrede okunan değerYayın uzaması
    2 N1 cm
    4 N2 cm
    6 N3 cm

    a) Tablodaki verilerden kuvvetin büyüklüğü ile yayın uzaması arasında nasıl bir ilişki olduğunu yazınız.

    b) Aynı dinamometrede yay 5 cm uzarsa kuvvetin büyüklüğü kaç N olur? Nasıl bulduğunuzu gösteriniz.

    c) Kuvveti, bir arkadaşınıza “nasıl ölçeceğini” anlatacak şekilde tanımlayınız. Tanımınızda itme ya da çekme, dinamometre ve newton kelimelerini kullanınız.

  6. Soru 616 puan

    Bir sınıfta iki dinamometre vardır.

    DinamometreYayÖlçüm aralığı
    Aİnce yay0-5 N
    BKalın yay0-50 N

    Öğrenciler, dinamometreye asıldığında yaklaşık 1 N gösterecek bir kalemlik ile yaklaşık 30 N gösterecek bir okul çantası için ölçüm yapmak istemektedir.

    a) Her cisim için hangi dinamometrenin seçilmesi gerektiğini nedeniyle yazınız.

    b) A dinamometresiyle çanta ölçülmeye çalışılırsa ne olabilir? Esneklik kavramıyla açıklayınız.

    c) Kuvvetin büyüklüğünü ölçen araç ve kuvvetin birimi nedir?

Bu kâğıt, MEB 5. Sınıf Fen Bilimleri Konu Soru Dağılım Tablosu (2026-2027, 1. Dönem) içindeki konu soru dağılımına göre hazırlanmış özgün bir örnektir; gerçek sınav sorusu değildir.