9. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 3 Soruları ve Cevapları

Robert Hooke 1665'te mikroskopla incelediği mantar dokusundaki bölmelere “hücre” adını vermiştir. 1670'li yıllarda Antonie van Leeuwenhoek geliştirdiği merceklerle su damlasındaki küçük canlıları gözlemiştir. Bu gözlemlerden önce birçok hastalığın nedeni görünmeyen canlılarla ilişkilendirilemiyordu.

a) Mikroskobun gelişmesi, canlılar ve hastalıklar hakkındaki düşünceleri nasıl değiştirmiştir?

b) Süt pastörizasyonu ile ameliyat aletlerinin sterilize edilmesi uygulamalarını bu gelişmeyle ilişkilendiriniz.

c) Bu örnek, teknolojideki bir ilerleme ile biyolojideki bir dönüm noktası arasındaki ilişki hakkında ne söylemektedir?

Bir gölde üç yıl boyunca aşağıdaki veriler toplanmıştır.

Araştırmacı A, “Kurbağalar tarımsal kirlilik yüzünden azalıyor.”, araştırmacı B ise “Azalmanın nedeni kuraklıkla küçülen yaşam alanıdır.” diyor.

a) Tablodan bir gözlem, araştırmacıların sözlerinden bir çıkarım örneği yazınız.

b) Aynı verilerin farklı yorumlanmasının nedenini bilimin doğasıyla ilişkilendirerek açıklayınız.

c) Bu iki açıklamadan hangisinin daha güçlü olduğunu anlamak için yapılabilecek bir araştırma öneriniz.

Ela, sıcaklığın ekmekte küf oluşumuna etkisini araştırıyor. Aynı ekmekten kesilmiş eşit büyüklükte altı dilimi eşit miktarda nemlendirip ayrı poşetlere koyuyor. Poşetlerin üçünü 4 °C'deki buzdolabına, üçünü 25 °C'deki dolaba bırakıyor. Yedi gün sonraki sonuçlar şöyledir:

a) Bu araştırmanın hipotezini yazınız.

b) Bağımsız değişkeni, bağımlı değişkeni ve iki kontrol edilen değişkeni belirtiniz.

c) Ela'nın her ortamda üç dilim kullanması sonuçların güvenilirliğini nasıl etkiler? Verilere dayalı bir sonuç yazınız.

Bir öğrenci çevresindeki canlılarla ilgili şu gözlem notlarını almıştır:

a) Her gözlemi ilişkili olduğu canlı özelliğiyle eşleştirip nedenini kısaca açıklayınız.

b) Çevrenizden seçtiğiniz bir canlının “beslenme” özelliğini bilimsel olarak gözlemlemek için neyi, ne sıklıkla ve nasıl kaydedeceğinizi yazınız.

Bir öğrenci evindeki robot süpürge ve kuru fasulye tohumunu karşılaştırıyor: “Robot hareket ediyor, elektrik enerjisi kullanıyor ve engele çarpınca yön değiştiriyor; o hâlde canlıdır. Tohum ise hiç kıpırdamıyor; o hâlde cansızdır.”

a) Öğrencinin robot süpürgeyle ilgili sonucunu canlıların ortak özelliklerinden en az üçünü kullanarak değerlendiriniz.

b) Tohumun cansız olmadığını göstermek için yapılabilecek basit bir gözlem tasarlayınız ve beklenen sonucu yazınız.

c) Bu örnekten hareketle bir varlığın canlı olup olmadığına karar verirken neden tek bir özelliğe bakılmaması gerektiğini açıklayınız.