9. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 4 Soruları ve Cevapları

Aşağıdaki tabloda biyoloji tarihindeki üç gelişme verilmiştir.

a) Her gelişmenin insan hayatına sağladığı katkıyı birer örnekle açıklayınız.

b) Sizce bu gelişmelerden hangisi günümüz insanının yaşamını en geniş biçimde etkilemiştir? Görüşünüzü bir gerekçeyle savununuz.

Bir öğrenci sınıfta şu görüşü savunuyor: “Penisilinin bulunmasıyla bakterilerin yol açtığı hastalıklar sorunu tamamen çözüldü. Artık her hastalıkta antibiyotik kullanarak iyileşebiliriz.”

a) Penisilinin bulunması insan sağlığına nasıl bir katkı sağlamıştır?

b) Öğrencinin görüşünde yer alan iki hatalı noktayı bilimsel gerekçelerle belirtiniz.

c) Bu örnekten hareketle, bir bilimsel dönüm noktasının yararlarından sürekli yararlanmak için insanların nasıl davranması gerektiğini açıklayınız.

Robert Hooke 1665'te mikroskopla incelediği mantar dokusundaki bölmelere “hücre” adını vermiştir. 1670'li yıllarda Antonie van Leeuwenhoek geliştirdiği merceklerle su damlasındaki küçük canlıları gözlemiştir. Bu gözlemlerden önce birçok hastalığın nedeni görünmeyen canlılarla ilişkilendirilemiyordu.

a) Mikroskobun gelişmesi, canlılar ve hastalıklar hakkındaki düşünceleri nasıl değiştirmiştir?

b) Süt pastörizasyonu ile ameliyat aletlerinin sterilize edilmesi uygulamalarını bu gelişmeyle ilişkilendiriniz.

c) Bu örnek, teknolojideki bir ilerleme ile biyolojideki bir dönüm noktası arasındaki ilişki hakkında ne söylemektedir?

Ela, sıcaklığın ekmekte küf oluşumuna etkisini araştırıyor. Aynı ekmekten kesilmiş eşit büyüklükte altı dilimi eşit miktarda nemlendirip ayrı poşetlere koyuyor. Poşetlerin üçünü 4 °C'deki buzdolabına, üçünü 25 °C'deki dolaba bırakıyor. Yedi gün sonraki sonuçlar şöyledir:

a) Bu araştırmanın hipotezini yazınız.

b) Bağımsız değişkeni, bağımlı değişkeni ve iki kontrol edilen değişkeni belirtiniz.

c) Ela'nın her ortamda üç dilim kullanması sonuçların güvenilirliğini nasıl etkiler? Verilere dayalı bir sonuç yazınız.

Geçmişte pek çok insan, çürüyen ette görülen kurtçukların cansız maddeden kendiliğinden oluştuğunu düşünüyordu. Francesco Redi 1668 dolaylarında kavanozlara et koydu; kavanozların bir bölümünün ağzını açık bıraktı, bir bölümünün ağzını ise sineklerin geçemeyeceği ince bir tülle kapattı. Kurtçuklar yalnızca sineklerin ete ulaşabildiği açık kavanozlardaki ette görüldü.

a) Redi'nin sınadığı hipotezi yazınız.

b) Ağzı tülle kapatılan kavanozların hava alabilmesi deneyin tasarımı açısından neden önemlidir?

c) Bu örnek, bilimsel bilginin özellikleri hakkında ne gösterir? İki özellik yazıp açıklayınız.

Bir gölde üç yıl boyunca aşağıdaki veriler toplanmıştır.

Araştırmacı A, “Kurbağalar tarımsal kirlilik yüzünden azalıyor.”, araştırmacı B ise “Azalmanın nedeni kuraklıkla küçülen yaşam alanıdır.” diyor.

a) Tablodan bir gözlem, araştırmacıların sözlerinden bir çıkarım örneği yazınız.

b) Aynı verilerin farklı yorumlanmasının nedenini bilimin doğasıyla ilişkilendirerek açıklayınız.

c) Bu iki açıklamadan hangisinin daha güçlü olduğunu anlamak için yapılabilecek bir araştırma öneriniz.