9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 4 Soruları ve Cevapları

Dağlık bir bölgedeki dar bir vadide, tarımla geçinen iki köyün yakınına baraj yapılması planlanıyor. Baraj gölü oluşursa köylerin tarlalarının bir bölümü sular altında kalacak; öte yandan aşağıdaki ovaya sulama suyu ve yakındaki kente elektrik sağlanacaktır.

a) Bu projeyi değerlendiren bir coğrafyacının incelemesi gereken iki fiziki ve iki beşerî unsuru yazınız.

b) Projede insanın doğal ortamı, doğal ortamın da insanı nasıl etkilediğine birer örnek veriniz.

c) Bu proje incelenirken yalnızca fiziki ya da yalnızca beşerî unsurlara bakmanın neden yetersiz kalacağını açıklayınız.

Bir ilçede yeni bir acil sağlık istasyonu kurulacaktır. Üç mahalleye ait bilgiler aşağıdadır.

a) İstasyon için en uygun mahalleyi seçip en az üç mekânsal ölçüt kullanarak gerekçelendiriniz.

b) Bu örnekten hareketle coğrafya öğrenmenin bireyin ve toplumun karar vermesine sağladığı katkıyı açıklayınız.

Bir öğrenci, coğrafyanın gelişimi hakkında topladığı bilgileri aşağıdaki kartlara yazmıştır (kartlar karışık sıradadır).

a) Kartları eskiden yeniye doğru sıralayınız.

b) Kartlardan hareketle coğrafyanın gelişimini etkileyen iki etkeni açıklayınız.

c) Öğrencinin bu kartlardaki bilgileri doğrulamak için hangi tür kaynaklara başvurması gerektiğini ve bir kaynağın güvenilirliğini nasıl sınayacağını yazınız.

Ölçeği 1/100.000 olan bir topografya haritasında A noktası 300 m, B noktası 800 m eş yükselti eğrisi üzerindedir. Haritada A ile B arası 5 cm'dir. Aynı dağın kuzey yamacında eş yükselti eğrileri birbirine çok yakın, güney yamacında ise daha seyrektir.

a) A ile B arasındaki yükselti farkını ve gerçek yatay uzaklığı bulunuz.

b) Eğim (%) = (yükselti farkı ÷ yatay uzaklık) × 100 bağıntısını kullanarak A–B arasındaki ortalama eğimi hesaplayınız.

c) Yeni başlayanlar için bir yürüyüş parkuru hangi yamaçta açılmalıdır? Eş yükselti eğrilerinin aralığından yararlanarak açıklayınız.

Türkiye yaklaşık olarak 36°–42° kuzey enlemleri ile 26°–45° doğu boylamları arasında yer alır. Üç tarafı denizlerle çevrilidir; Asya ile Avrupa arasında uzanır ve boğazlarla Karadeniz'i Ege Denizi'ne bağlar.

a) Türkiye'nin en doğu ve en batı boylamları arasındaki yerel saat farkını dakika olarak hesaplayınız. Güneş'in hangi uçtan önce doğacağını nedeniyle yazınız.

b) Türkiye'nin enlem konumunun, Güneş ışınlarının geliş açısı ve mevsimler üzerindeki etkisini açıklayınız.

c) Yukarıdaki bilgilerden özel konuma ait olanı seçerek bu konumun Türkiye'ye sağladığı bir ekonomik ve bir siyasi sonucu yazınız.

Bir il, orman yangını risk haritası hazırlıyor. Bu çalışmada şunlar kullanılmaktadır:

a) Her öğeyi ait olduğu mekânsal bilgi sistemi bileşeniyle eşleştiriniz.

b) Uydu görüntülerinin eski tarihli olması çalışmanın sonucunu nasıl etkiler? Açıklayınız.

c) Bu sistemde uzman kişilerin bulunmaması neden sorun yaratır? Bileşenler arası ilişkiyle açıklayınız.