9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 5 Soruları ve Cevapları
Senaryo 5 · 6 açık uçlu soru · 40 dakika · 100 puan
-
Soru 117 puan
17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nde çok sayıda bina yıkılmış, büyük can kaybı yaşanmıştır. Depremin ardından yapı denetimi ve zorunlu deprem sigortası ile ilgili yasal düzenlemeler yapılmış, afet bilinci konusu toplumda daha çok tartışılmaya başlanmıştır.
a) Bu örnekten hareketle geçmişteki olayların incelenmesinin toplumun bugünkü kararlarına nasıl katkı sağladığını yorumlayınız.
b) Bir toplum, yaşadığı afetleri ve sonuçlarını unutursa ne gibi sorunlar ortaya çıkabilir? İki örnek yazınız.
c) “Tarih aynen tekrar etmez ama tarihten ders çıkarılabilir.” ifadesini bu örnek üzerinden açıklayınız.
-
Soru 217 puan
Aşağıdaki iki kaynak, hayalî bir kale kuşatmasını anlatmaktadır.
Kaynak A (kaleyi savunan tarafın kronikçisi): “Düşman sayısız askerle kapımıza dayandı; ama halkımız kahramanca direndi. Kale yalnızca açlık yüzünden teslim oldu.”
Kaynak B (kaleyi kuşatan tarafın kâtibi): “Ordumuz kısa sürede surları sardı. Kale halkı bir süre sonra karşı koyamayacağını anlayıp ordumuza teslim oldu.”
a) İki kaynağın ortak olarak doğruladığı bilgiyi ve aralarındaki farkları yazınız.
b) Kaynakların farklı anlatımının nedenini yazarların konumlarıyla açıklayınız.
c) Bir tarihçi bu iki kaynağı kullanırken hangi soruları sormalı ve neden üçüncü bir kaynak aramalıdır? Açıklayınız.
-
Soru 317 puan
Bir tarih ödevinde aşağıdaki cümleler yazılmıştır:
No Cümle 1 Malazgirt Savaşı 1071 yılında yapılmıştır. 2 Malazgirt Savaşı'nda Sultan Alparslan, Bizans İmparatoru Romen Diyojen'i yenmiştir. 3 Malazgirt Savaşı, Türklerin Anadolu'ya yerleşmesini hızlandıran önemli bir gelişmedir. 4 Malazgirt, Orta Çağ'ın gelmiş geçmiş en görkemli zaferidir. a) Cümleleri “belgelerle doğrulanabilen olgu” ve “yorum” olarak ayırıp gerekçesini yazınız.
b) 3. ve 4. cümleler yorum olsa da aralarında bilimsel değer açısından nasıl bir fark vardır? Açıklayınız.
c) Tarihçinin bir olayı deneyle yeniden üretememesi tarihsel bilginin elde edilme biçimini nasıl etkiler? Açıklayınız.
-
Soru 417 puan
Bir sahafta bulunan ve “1780” tarihini taşıyan bir mektup üzerinde bir tarihçi şu tespitleri yapmıştır:
No Tespit 1 Mektubun kâğıdında, 19. yüzyılın sonunda kurulmuş bir fabrikanın damgası vardır. 2 Mektupta yazar, “Bu haberi sana telgrafla bildirdim.” demektedir. 3 Mektupta, aynı döneme ait başka belgelerde görülmeyen bir vali adı geçmektedir. a) Tespitleri, belgenin dış özelliklerini sınayan dış tenkit ile içeriğini sınayan iç tenkit olarak ayırınız.
b) 1. ve 2. tespitler belgenin tarihi hakkında hangi sonucu düşündürmektedir? Gerekçesini açıklayınız.
c) 3. tespit tek başına belgenin sahte olduğunu kanıtlar mı? Tarihçinin bu konuda ne yapması gerektiğini açıklayınız.
-
Soru 516 puan
Hayalî bir höyükte yapılan kazıda bir araştırma ekibi şu bulguları ortaya çıkarmıştır:
No Bulgu 1 Yanmış bir yapının taban kalıntıları 2 Çivi yazılı kil tabletler 3 Üzerinde hükümdar adı bulunan sikkeler 4 Kömürleşmiş tahıl taneleri a) Her bulgunun incelenmesinde hangi bilim dalından yararlanılabileceğini ve onun bu çalışmaya nasıl katkı sağlayacağını yazınız.
b) Bu bulguları birlikte değerlendirmek, kentin geçmişi hakkında tek bir bulguya göre neden daha sağlam bir açıklama sunar? Örnekle açıklayınız.
c) Tarihsel bilginin üretiminde yardımcı bilimlere başvurmak bilginin niteliğini nasıl etkiler? Açıklayınız.
-
Soru 616 puan
Bir tarihçinin, yaşadığı kentteki eski bir pazarın tarihini araştırırken yaptığı işler karışık sırada verilmiştir:
Harf İşlem K Elde ettiği belgeleri konularına ve dönemlerine göre ayırdı. L “Pazar, kentin ekonomisini nasıl etkiledi?” sorusunu belirledi. M Bulgularını birleştirerek makalesini yazdı ve kaynaklarını gösterdi. N Arşiv, kütüphane ve kent müzesindeki kaynakları taradı. O Belgelerin gerçek olup olmadığını ve içeriklerinin güvenilirliğini sınadı. a) İşlemleri tarihsel bilginin üretim sürecine uygun biçimde sıralayınız.
b) O harfli işlem yapılmadan doğrudan yazım aşamasına geçilirse nasıl bir sorun doğabilir? Açıklayınız.
c) M işleminde kaynak göstermenin bilimsel açıdan neden gerekli olduğunu yazınız.
Sonucun
Öğrenme çıktılarına göre
Bu kâğıt, MEB 9. Sınıf Tarih Konu Soru Dağılım Tablosu (2026-2027, 1. Dönem) içindeki konu soru dağılımına göre hazırlanmış özgün bir örnektir; gerçek sınav sorusu değildir.