9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 6 Soruları ve Cevapları

Bir öğrenci dedesinden, ailesinin 1923'teki Türk-Yunan nüfus mübadelesi sırasında Selanik'ten Türkiye'ye geldiğini öğreniyor. Dedesinin sakladığı eski fotoğrafları inceliyor, ailenin nasıl göç ettiğini ve yeni yerlerine nasıl uyum sağladığını araştırıyor. Araştırmanın sonunda “Daha önce göç edenleri anlamak bana zor geliyordu, şimdi farklı düşünüyorum.” diyor.

a) Bu çalışmanın öğrencinin kimlik ve aidiyet duygusuna sağladığı katkıyı yorumlayınız.

b) Öğrencinin sözünden hareketle tarih öğrenmenin empati kurmaya katkısını açıklayınız.

c) Bireylerin aile geçmişlerini öğrenmesinin toplumun ortak tarih bilincine nasıl katkı sağlayabileceğini yazınız.

Küçük bir kasabada eski bir taş çeşme yıkılıp yerine otopark yapılması tartışılıyor. Bir öğrenci “Geçmiş geçmişte kaldı, tarih bilmek bugünün sorunlarını çözmez.” diyor. Kasabanın yaşlıları ise çeşmenin yıllarca kasabalıların bir araya geldiği yer olduğunu anlatıyor.

a) Bu durumda tarih bilmenin kasaba toplumuna sağlayacağı iki faydayı açıklayınız.

b) Tarih öğrenmenin öğrencinin kendisine sağlayacağı iki faydayı yazınız.

c) Öğrencinin görüşüne karşı, tarih bilgisini kullanarak kasabanın sorununa çözüm önerisi de içeren bir cevap yazınız.

17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nde çok sayıda bina yıkılmış, büyük can kaybı yaşanmıştır. Depremin ardından yapı denetimi ve zorunlu deprem sigortası ile ilgili yasal düzenlemeler yapılmış, afet bilinci konusu toplumda daha çok tartışılmaya başlanmıştır.

a) Bu örnekten hareketle geçmişteki olayların incelenmesinin toplumun bugünkü kararlarına nasıl katkı sağladığını yorumlayınız.

b) Bir toplum, yaşadığı afetleri ve sonuçlarını unutursa ne gibi sorunlar ortaya çıkabilir? İki örnek yazınız.

c) “Tarih aynen tekrar etmez ama tarihten ders çıkarılabilir.” ifadesini bu örnek üzerinden açıklayınız.

Bir tarih ödevinde aşağıdaki cümleler yazılmıştır:

a) Cümleleri “belgelerle doğrulanabilen olgu” ve “yorum” olarak ayırıp gerekçesini yazınız.

b) 3. ve 4. cümleler yorum olsa da aralarında bilimsel değer açısından nasıl bir fark vardır? Açıklayınız.

c) Tarihçinin bir olayı deneyle yeniden üretememesi tarihsel bilginin elde edilme biçimini nasıl etkiler? Açıklayınız.

Bir araştırmacı, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Anadolu'daki bir kasabanın günlük yaşamını incelemek için şu kaynakları topluyor:

a) Kaynakları birinci el ve ikinci el kaynak olarak ayırıp gerekçenizi yazınız.

b) Asker mektubunun bu araştırmaya sağladığı bir avantajı ve bir sınırlılığını açıklayınız.

c) Araştırmacının tek bir kaynakla yetinmeyip farklı kaynakları karşılaştırmasının nedenini tarihin doğasıyla ilişkilendirerek açıklayınız.

Aşağıdaki iki kaynak, hayalî bir kale kuşatmasını anlatmaktadır.

Kaynak A (kaleyi savunan tarafın kronikçisi): “Düşman sayısız askerle kapımıza dayandı; ama halkımız kahramanca direndi. Kale yalnızca açlık yüzünden teslim oldu.”

Kaynak B (kaleyi kuşatan tarafın kâtibi): “Ordumuz kısa sürede surları sardı. Kale halkı bir süre sonra karşı koyamayacağını anlayıp ordumuza teslim oldu.”

a) İki kaynağın ortak olarak doğruladığı bilgiyi ve aralarındaki farkları yazınız.

b) Kaynakların farklı anlatımının nedenini yazarların konumlarıyla açıklayınız.

c) Bir tarihçi bu iki kaynağı kullanırken hangi soruları sormalı ve neden üçüncü bir kaynak aramalıdır? Açıklayınız.